‘Gissen is mijn zaak niet.’
‘Een van de belangrijkste redenen waarom zo weinig mensen zichzelf begrijpen, is dat de meeste schrijvers hun altijd leren wat ze zouden moeten zijn en zich er bijna nooit druk over maken hun te vertellen wat ze werkelijk zijn.’
‘Wanneer ik van plan ben in de oorsprong te duiken van enige grondregel of politieke uitvinding ten nutte van de samenleving in het algemeen, dan vermoei ik mijn hoofd er niet mee te onderzoeken in welke tijd of welk land men het eerst ervan heeft gehoord en ook niet wat anderen erover hebben geschreven of gezegd. Maar ik ga direct naar de bron, de menselijke natuur zelf, en zoek naar het zwakke punt of het mankement bij de mens dat door die uitvinding wordt verholpen of gecompenseerd.
‘Ieder mens mag zichzelf liever dan hij een ander kan mogen.’
‘Als men mij zou vragen welke door Nederlanders geschreven boeken het zijn die in de wereld de grootste invloed hebben uitgeoefend, zou ik er vijf noemen:
de Imitatio Christi van Thomas van Kempen,
de Laus Stultitae van Erasmus,
de Jus Belli ac Pacis van Hugo de Groot,
de Ethica van Spinoza, en
de Fable of the Bees van Bernard de Mandeville.
Niet een van die boeken was dus oorspronkelijk in het Nederlands geschreven.
Maar Mandeville, die […] in feite de actueelste van alle vijf is gebleven, heeft het in Nederland altijd met een povere roem moeten stellen. Toch was hij in de achttiende eeuw in heel Europa beroemd als geen andere Nederlander.’
Jacob R. Evenhuis, De Gids nr. 3/4, 1982.
‘Een werkelijk groot psycholoog, als dit niet een te zwakke term is voor deze kenner van de menselijke natuur.’
Friedrich A. Hayek, Dr. Mandeville, een meesterbrein (1966).
‘Mandeville, ein ehrlicher Mann und heller Kopf.’
Karl Marx, Das Kapital (1867).
recent news on bernard mandeville
Arne C. Jansen
Haarlem
Opgedragen aan onze jongste generatie,
Start 2 april 2005. Laatste aanpassing: 30 januari 2012
Huidige omvang: 73 pagina’s
Dokter, mensenkenner, wetenschapspionier
en Nederlands in hart en ziel
B E R N A R D M A N D E V I L L E
Geboren op 15 november 1670 in ROTTERDAM
Overleden op 21 januari 1733 in LONDEN
Bernard Mandeville, Vrije gedachten over godsdienst, kerk en volksgeluk (2012)
Boris van der Ham op YouTube, 23 april 2010.
Bernard Mandeville, De fabel van de bijen (Tercentenary of The Fable of the Bees)
Ben Vree over Joop van den Ende en Mandeville, Mandeville lezing 2011