Versoek-Schrift.

Door doct(o)r Bernard Mandeville gepresenteerd aen een

zijner vriende zijnde tot London op de verkooping der Oost-

Indische Compagnie.

Ik wed, dat eer je Valt aen ‘t Leese

Gij denkt, wat Hagel zal dit weezen

Wat Gekskap geeft hier Vaersen op!

‘K heb wel wat anders in mijn kop.

Wel hoor, Mijn Heer, zoo gij de Waerheijd

Wilt weete, ‘k ben wat in de Naerheijd

Mijn meubeltjes zijn meest verteerd

En plunje zeer ontramponeert

Waer van hier nevens Inventaris

Die (sweer ik) op een Duyt toe waar is.

Mijn Schoenen, Schoenen, zeg ik, Neen,

Zoo lang, het duurd die Bruije heen

Van kousse wil ik (schoon daar legge

Wat Stoppe in) ook niet veel zegge

Maar van mijn Broek dien oude Knegt

O Thijs, O Thijs die is zoo slegt

Se vald werentig van Malkander

En krijg ik in het kort geen ander

Zoo hangt haest (Seg ik met een Sugt)

Mijn Poppegoed in de open Lugt

Mijn Camisool, schoon het van Damast is

Is ‘t Slegste Stuk dat aan mijn Bast is.

De Rok, die is nog redelijk goed,

Maer ‘k Schrik. Een Schandaleuse Hoed

Mijn Pruijk, die ‘k heb van Daan van Gijsen

Die moet ik aansien met afgrijse

En ‘t quaje Beest, mijn Seegen, heeft

Omdat men hem geen werk en geeft

Een groot gat in mijn Rok gebeete

En half de Schee Schier afgevreete.

Die Boosen Hond  (Baas) maakt me dul

En lijkt het ook geen Apen Spul

Dat luijde die zoo deerlijk klagen

Kwansuijs nog Deegens moeten draagen

Gescheurd en nog zoo’n Ding opzij

‘k zeg ‘t is een rare Hovaerdij.

Het Linne sta ik ook heel slegt meê

Met Hemde kom ik nog te regt meê

D’een aen, ende ander na de Was

Maar ik heb niet meer als eenen das.

Zoo staat het Land dog redresseer je

Daar ‘k over klaeg zoo obligeer je

Ten Eeuwige Verbintenis;

Een Bol, die Seer UE Dienaar is

Zeg niet, wat bruijt die vent, (’t is dolheijd)

Een mensch als hij, zijn hande vol heijd

Off ik antwoor je met verdriet

Zijn d’uwe vol, de Mijne niet

Want schoon ik kael ben als een Luijs Heer

Zoo maekt nogtans dien Vrek mijn Huijsheer

Gestadig en vervloekt geweld

Om’t geen ik niet en heb dat ‘s Geld.

‘k Geloof dat de Indiaensche Prulle

U nog een tijd lang plaage Sulle

Dies neem ik ‘t waar, om dat ik weet

Wat Liens er zijn in u Caveet      

Die onder andere Gebreke

Tot d’Oore toe in ‘t Schrijve Steke

Daerom beschaer me zoo je kond

Een Zommetje van drie vier Pond

‘k zal seer vernoegt zijn ‘t zoo te vinde

Zoo niet, al even goede Vriende

‘k zal op vrijdags ---------Beurs Precijs

Ten half drie, hoor je Thijs

Zoo ik gesond ben bij der hand zijn

Als al de Schagheraars van kant zijn

Zoo gij dan Ja zegt, of maar lagt

Zoo weet dat ik iets goeds verwagt

Maar hoe ‘t ook zij gij meugd Geloove

Ik zal u van geen tijd Beroove

Dog schud je ‘t Hooft of zeg je Neen

Soo groet ik je en bruij weer heen.

Petition.

By doctor Bernard Mandeville.

Presented to one of his friends staying in London at the sale of the East India Company.   

I’ll wager that before you start reading,

You’ll think, what the hell can this be,

What madman is assigning verse here!

I really have other things on my mind.

Well listen, sir, if you want to know,

The truth, I’m in a bit of a pickle;

My bits of furniture are mostly consumed,

And my rig is very much ravaged,

Of which the inventory that follows

(I swear) is accurate to the last cent.

My shoes, shoes, say I, are far gone,

And won’t last long,

I can’t say better about my stockings,

Which often have been mended,

But as for my trousers, those old servants,

O Thijs O Thijs they are so bad.

In truth they’re falling apart,

And unless I get another pair quickly,

My tail (I say it with a sigh),

Will be dangling in the open air.

My vest, though made of damask,

Is the worst piece I’m wearing,

That coat of mine is still pretty good,

But I’m shocked. My hat is scandalous,

The sight of my wig, which I got from

Daan van Gijsen, horrifies me,

And because the evil beast, my blessing,

Is not put to work,

It has bitten a big hole in my coat,

And gnawed away nearly half of my sheath.

That angry dog (master) makes me listless,   

And isn’t it an odd spectacle,

That people who complain so strongly,

Apparently have to wear rapiers 

Which, though ripped, must still be at their sides,

I say it’s an odd arrogance.

I have a linen problem too,

I’ve almost gone through my shirts,

Having one on, and another in the wash,

But I have no more than one tie.

Such is the country’s state but compose yourself,

And commit yourself to what I complain of,

For the sake of an eternal bond.

Don’t say of a noddle, who’s very much your Servant, what a nagger he is (it’s a joke),

For a person like him has his hands full. 

If you do, I’ll answer you with a tale of sorrow,

Your hands are full, while mine are empty;

For though I’m poor as a church mouse, sir,

Yet that miser my landlord

Continues to harass me damnedly

For what I lack, and that is money.

I believe that the Indian nick-nackatory

Will continue to bother you a good while longer,

So I take this opportunity, because I know      

What folks are coming to your shed,

Who among other faults

Are up to the ears busy writing.

So credit to me if you can

A little sum of three or four pounds.       

I’d be very pleased to have it this way

But if not, we’ll remain good friends

On Friday….., at exactly half past two

Bourse-time (are you listening Thijs?)

I’ll drop by, if I’m well,

When all hagglers are gone.

If you say Yes then, or only smile

I’ll know that I can expect something good.

But whatever the outcome, please believe

That I won’t steal any time from you.

But if you shake your head or if you say No,

I’ll greet you and clear out again.

© ACJ.

Dankzegginge voor ‘T Genotenen

Hier heb je weer Een partij Manke

Gedigte om je te bedanke

Je bent een vent als david, Thijs

Wel waard, dat ik je Eeuwig prijs

Om dat je aan Genereuse Bolle

Heb Smaak doen krijge in mijn Grolle.

Je denkt, dit is weer Beed’lerij

‘t is waar gedagte die zijn vrij

Maar ik wouw wel dat je ‘t anders noemde

Off het ten minste wat verbloemde

Want Beed’lerij is (op mijn Eer)

Een Trotzige Expressie, Heer

Vooral wanneer je zult bevinde

Dat mijn Versoek Schrift aan de vrinde

Geschreev, is op Eijgentrant

Als ‘t aldergroost Request van ’t Land

En dat al ‘t geen ik doe op het Spoor is

Van Annetje de Weeu van Joris

In ‘t End van de S^t Jacob Straat

Een vrouw, die er bijster wel mee staat

En nogtans seer veel aards Gebrek heeft

Om dat ‘S een vent wat op zijn bek Geeft.

Dees vraagd om Guinjes bij ‘t Millioen

Niet denkende tegens haar Fatsoen.

Een ‘S Jaars met een beknopte Oratie

De Beurs te vrije van de Natie,

Gelijk ik de uwe doe om Geld

Waar in se aan ijder een Verteld.

Eerst dat se Groot gebrek aan Poen heeft

Daar naer waar toe S’ et al van doen heeft

En krijgt se wat S’is in haar Schik

En dankt de Luij zoo wel als ik

Dies blijkt, dat (schoon ik nog zoo kaal ben)

Ik in dit Cas met haar Egael ben

Anders is ‘t mijn maar Beed’lerij

Om dat ik minder vraag als zij.

Want als (van ‘t geen wij beijde zegge)

De Stukke bij malkander legge

Is er geen onderscheijd altoos

Als dat ik Rijm en Sij spreekt Sproos.

Ik weet ‘t is Helde Schimp nog Puntdicht

Vraag je, wat dan, ik antwoord Muntdigt

Een klugtig Zoort van Vaarse, waard

Net zoo veel als me(n) (e)r mee beschaerd!

In welke den Poeet Parnassus

En Suijvere Hengstebron se tas is

Daar in op geen ander Appollo bouwd

Als die van de Chymiste, ’t Goud.

Maar Schoon mijn Beedelgeest wat vlug is

Denkt niet, dat d’ Autheur een Plug is

Die op dees wijs zijn tijd verdrijft

Veel min om reputatie Schrijft

Want in een Land, daar alles duur is

En ’t veel kost, eer de Pot te vuur is

Daar S’ Geld de boodschap en die man

Die ’t maar bij Scheepels, krijge kan

Behoudens Heer uw Goede gratie

Die veegt zijn Gat aan Reputatie

Gelijk ik hoop dat met Plijsier

Gij ook zult doen met dit Papier.

Words of Thanks for what was Enjoyed.

Here you have again one batch of

Doggerel poems, to thank you,

You’re a man like David, Thijs,

Well deserving my eternal praise,

Because you helped some generous noddles

To acquire a taste for my farces.

You think that begging is back on,

It’s true, thoughts freely flower,

Yet I wish that you would phrase that differently,

Or at least disguise it somewhat,

Because begging is (on my honour),

A somewhat proud way of putting it, sir,

Especially when you’ll find,

That my petition written to my friends,

Is done in its own way,

Like the greatest of all requests of the land,

And that all that I do follows suit

With little Anne, the widow of George,

Who lives at the end of St. James’s Street,

A woman who, though very wealthy,

Is nevertheless very short on cash,

Owing to her socking a chap in the kisser,

She’s asking for a million guineas.

She doesn’t think that it’s indecent,

To wheedle once a year,

Cash from the people’s purses,

As I do from yours, by making a short speech,

In which she informs everybody,

First, that she needs more dough, 

And then why she needs it.

And if she gets some she’s delighted,

And thanks them just as I thank you.

This proves (no matter how shabby I am)

That in this case I am her equal,

Otherwise what I’m doing would only be begging,

Just because I ask for less money than she does.

For if we compare these two requests,

Placing mine alongside hers,

There is never any difference, but

That I write in rhymes while she speaks in prose,

Mine, I know, isn’t an epic, a satire or an epigram,       

And if you ask what it is, I reply, a coin poem,

A farcical sort of verse, worth

Just so much as one earns by it.

Herein Parnassus is, along with

the pure Hippocrene, to the poet his mountain;

Only on that Apollo creates gold,

Just as the alchemists’ Apollo does.

But though my begging spirit is rather nimble,

Don’t think, that the author is a loafer,

Who wastes his time this way,

Or that he writes to gain a fine reputation.

For in a land where everything is dear,

And it costs much before the pot is on the fire,

There the message is money, and that man

Who can easily acquire it by bushels,

Excepting Sir your Good Grace,

Will wipe his arse with reputation,

Just as I hope that you’ll take pleasure

In using this paper for the same end.

© ACJ.

Woordenlijst.

Annetje: Queen Anne (1665-1714).

Apollo: Griekse God van o.a. dichters en alchemisten.

Baas: staatshoofd.

Beschaeren: toebedelen, verdienen.

Beurs: Royal Exchange in Londen.

Bol: knappe kop.

Bruijen: zeuren. Zie ook: Heenbruijen.

Caveet: keet, schuur.

Cas: geval.

Chymist: alchemist.

Dolheijd: een grapje.

Gekskap: dwaas.

Guinje: guinea, Engelse gouden munt.

Haest: spoedig.

Hagel: krachtterm.

Half drie: de belangrijkere kooplieden kwamen pas om een uur of twee naar de beurs.

Heenbruijen: de brui aan geven; ‘m smeren

Hengstebron: Hippocrene (myth.), bron van dichterlijke inspiratie.

Heyd: heeft.

Hond: boze hond: symboliseert Engeland, uitgedaagd om oorlog te voeren.

Huisheer: hier ook de Lord Treasurer (minister van Financiën) .

Indiaensch: uit India, Azië.

Joris: George, echtgenoot van Queen Anne.

Kwansuijs: klaarblijkelijk.

Liens: lieden.

Manke gedigte: kreupeldichten, te weten exemplaren van De Morrende Korf.

Naerheijd: narigheid.

Ontramponeert: gehavend.

Oost-Indische Compagnie: Engelse V.O.C.

Parnassus:(myth.) berg gewijd aan Apollo.

Plug: lummel.

Poppegoed: geslachtsdeel.

Quaje beest: hartstocht om te schrijven (cacoëthes scribendi).

Redresseerje: herpak jezelf.

Schee: schede voor de degen.

St Jacobstraat: St James’s Street.

Sproos: haar proza.

Tas: berg.

Thijs: Matthijs Decker, zie Toelichting.

Vent: bedoeld wordt Lodewijk XIV, verslagen bij Oudenaerde (1708).

Weeu: weduwe.

Werentig: warempel .

Glossary.

Angry dog: England, refers to the Christmas Mumming Play of Saint George.

Anne: Queen Anne, living at St. James’s Palace

Apollo: Greek god of poets and alchemists. (meaning: A poet depends on his poetry in order to make money).

Busy writing: businessmen are writers, literati, too.

Chap: French king Louis XIV, reference to the battle of Oudenaerde, Belgium (1708).

Consumed: by fire; these lines recall the Spanish Succession or Queen Anne’s War (1701-1714).

Coin poem: the poet’s work is writing, and making money this way, so working for it, just as others do; not a matter of begging.

Doggerel poems: the way Bernard Mandeville described his poem “The Grumbling Hive”.

East Indian Company: the English United East Indian Company.

Evil beast: passion for writing (cacoëthes scribendi).

George: consort of queen Anne, died in October 1708.

Hippocrene: Greek mythology, source of poetic inspiration.

Indian nicknacks: (pej.) Asian (India, China, Japan) goods.

Landlord: the Lord Treasurer, Sir Sidney Godolphin (1645-1712).

Master: head of state.

Million guineas: demanded in 1707 by the government from the Indian Trade Companies; resulted in the merger of the English United EIC.

Parnassus: Greek mythology, home of poetry.

Sale of the EIC: sale of stock, because of this merger.

Shed: (pej.) so-called India house or warehouse.

Tail: genital organ.

Thijs: Sir Matthew Decker (1679-1749); Anglo-Dutch merchant and banker, close friend of Bernard Mandeville .

Thoughts freely flower: “De gedachten zijn vrij”, old song of protest, also recorded by Pete Seeger.

Two: the more important merchants did not visit the Royal Exchange before two o’clock.