Bernard Mandeville

 

De oorsprong van

de eer en het nut van

christelijkheid bij oorlog

 

‘Een onderzoek naar de oorsprong van de eer en

het nut van christelijkheid bij oorlog’,

gevolgd door

‘Een onderzoek naar de oorzaken van de veelvuldige

terechtstellingen in Tyburn’

 

Vertaald en toegelicht door Arne C. Jansen

Met inleidingen door Arne C. Jansen en een nawoord door Hans Achterhuis

 

isbn 978 90 477 01620

 

‘De oorsprong van de eer en het nut van christelijkheid bij oorlog’

is op 20 mei 2010 gepresenteerd in Rotterdam

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Achterflaptekst

 

‘De uitvinding van de eer is voor de beschaafde samenleving veel gunstiger dan die van de deugd.’

Was getekend,

Bernard Mandeville

 

De eer manipuleert onze menselijke natuur met ontelbare trucs. Steeds weer proberen wij anderen te behagen door hun ijdelheid te strelen. Geestelijken slagen erin hun volgelingen ‘stompzinnig te laten geloven dat het toppunt van trots niet strijdig is met de grootste nederigheid’, aldus psychiater avant la lettre Bernard Mandeville in 1732.  En iedere politicus weet dat het de moeite loont om godsdienst in een ruzie te betrekken.

Kern van dit boek is Mandevilles onderzoek naar ‘de oorsprong van de eer en het nut van christelijkheid bij oorlog’. De eer is niet alleen het bindmiddel van elke beschaafde samenleving, maar ook, net als oorlog, wezenlijk onverenigbaar met de leer van Christus. Christelijkheid is ook ver te zoeken bij ‘de veelvuldige terechtstellingen in Tyburn’ waarover Mandeville zijn licht laat schijnen. Er wordt steeds meer en harder gestraft, maar die aanpak is ineffectief: de criminaliteit neemt alleen maar toe. Mandeville laat zien hoe de strafrechtspleging zowel doeltreffender als minder mensonterend kan zijn.

 

‘Deze uitmuntende editie van Mandevilles werken is verplichte literatuur voor iedereen die iets wil begrijpen van het soort wezens dat wij vandaag menen te zijn.’

-- Ger Groot in nrc Handelsblad

 

‘Verbluffend actuele observaties.’

-- Maarten Doorman in de Volkskrant

 

 

 

INHOUD

 

‘De psychiater Bernard Mandeville over eer, twist en christelijkheid

- Inleiding door Arne C. Jansen ... blz. 9

 

Een onderzoek naar de oorsprong van de deugd en het nut van christelijkheid bij oorlog  ... blz. 23

Voorwoord … blz. 25

Inhoud … blz. 31

Eerste dialoog ...blz. 39

Tweede dialoog ...blz. 69

Derde dialoog … blz. 113

Vierde dialoog … blz. 155

 

‘Mandevilles “Tyburn”: wrikken aan een dodelijke sleur

- Inleiding door Arne C. Jansen ... blz. 177

 

Een onderzoek naar de oorzaken van de veelvuldiger terechtstellingen in Tyburn (1725) ...  blz. 183

 

Voorwoord ...blz. 187

Hoofdstukken I t/m VI ...blz. 191 t/m 225

 

Een brief over georganiseerde misdaad en de bovenwereld (1725) … blz. 231

 

Wensen voor een peetzoon, met andere mengeldichten ...blz. 241

 

Bernard Mandeville als overgangsdenker

- Nawoord door Hans Achterhuis … blz. 257

 

Verzameld werk van Bernard Mandeville: oorspronkelijke

titels per deel ...blz. 267

 

Noten … blz. 269

 

Over Arne C. Jansen en Hans Achterhuis ... blz. 311

 

 

Geb. 311 pagina’s

Omslagbeeld: William Hogarth, The Idle ’Prentice Executed at Tyburn (1747) -- beeld van een kar met daarop de dominee met opgeheven vinger naast de ter dood veroordeelde in een carnavaleske parade naar de galg.

 

Oorspronkelijke titels: An Enquiry into the Origin of Honour, and the Usefulness of Christianity in War (1732); An Enquiry into the Causes of the Frequent Executions at Tyburn, and a Proposal for Some Regulations Concerning Felons in Prison, and the Good Effects to Be Expected from Them, to Which Is Added a Discourse on Transportation, and a Method to Render That Punishment More Effectual (1725); Letter to the Author of the British Journal (1725); Wishes to a Godson, with other Miscellany Poems  (1712).

 

______________________________________________

Recensies:

André Hanou: Mandeville (1725, 1732), in Herkauwer, 01-06-2010

André Hanou: Leander aan Cloris, in Herkauwer, 02-06-2010.

GVB: B. MANDEVILLE, De oorsprong van de eer en het nut van christelijkheid bij oorlog, 07-07-2010