Bernard Mandeville
De oorsprong van
de eer en het nut van
christelijkheid bij oorlog
‘Een onderzoek naar de oorsprong van de eer en
het nut van christelijkheid bij oorlog’,
gevolgd door
‘Een onderzoek naar de oorzaken van de veelvuldige
terechtstellingen in Tyburn’
Vertaald en toegelicht door Arne C. Jansen
Met inleidingen door Arne C. Jansen en een nawoord door Hans Achterhuis
isbn 978 90 477 01620
‘De oorsprong van de eer en het nut van christelijkheid bij oorlog’
is op 20 mei 2010 gepresenteerd in Rotterdam
Achterflaptekst
‘De uitvinding van de eer is voor de beschaafde samenleving veel gunstiger dan die van de deugd.’
Was getekend,
Bernard Mandeville
De eer manipuleert onze menselijke natuur met ontelbare trucs. Steeds weer proberen wij anderen te behagen door hun ijdelheid te strelen. Geestelijken slagen erin hun volgelingen ‘stompzinnig te laten geloven dat het toppunt van trots niet strijdig is met de grootste nederigheid’, aldus psychiater avant la lettre Bernard Mandeville in 1732. En iedere politicus weet dat het de moeite loont om godsdienst in een ruzie te betrekken.
Kern van dit boek is Mandevilles onderzoek naar ‘de oorsprong van de eer en het nut van christelijkheid bij oorlog’. De eer is niet alleen het bindmiddel van elke beschaafde samenleving, maar ook, net als oorlog, wezenlijk onverenigbaar met de leer van Christus. Christelijkheid is ook ver te zoeken bij ‘de veelvuldige terechtstellingen in Tyburn’ waarover Mandeville zijn licht laat schijnen. Er wordt steeds meer en harder gestraft, maar die aanpak is ineffectief: de criminaliteit neemt alleen maar toe. Mandeville laat zien hoe de strafrechtspleging zowel doeltreffender als minder mensonterend kan zijn.
‘Deze uitmuntende editie van Mandevilles werken is verplichte literatuur voor iedereen die iets wil begrijpen van het soort wezens dat wij vandaag menen te zijn.’
-- Ger Groot in nrc Handelsblad
‘Verbluffend actuele observaties.’
-- Maarten Doorman in de Volkskrant
INHOUD
‘De psychiater Bernard Mandeville over eer, twist en christelijkheid
- Inleiding door Arne C. Jansen ... blz. 9
Een onderzoek naar de oorsprong van de deugd en het nut van christelijkheid bij oorlog ... blz. 23
Voorwoord … blz. 25
Inhoud … blz. 31
Eerste dialoog ...blz. 39
Tweede dialoog ...blz. 69
Derde dialoog … blz. 113
Vierde dialoog … blz. 155
‘Mandevilles “Tyburn”: wrikken aan een dodelijke sleur
- Inleiding door Arne C. Jansen ... blz. 177
Een onderzoek naar de oorzaken van de veelvuldiger terechtstellingen in Tyburn (1725) ... blz. 183
Voorwoord ...blz. 187
Hoofdstukken I t/m VI ...blz. 191 t/m 225
Een brief over georganiseerde misdaad en de bovenwereld (1725) … blz. 231
Wensen voor een peetzoon, met andere mengeldichten ...blz. 241
Bernard Mandeville als overgangsdenker
- Nawoord door Hans Achterhuis … blz. 257
Verzameld werk van Bernard Mandeville: oorspronkelijke
titels per deel ...blz. 267
Noten … blz. 269
Over Arne C. Jansen en Hans Achterhuis ... blz. 311
Geb. 311 pagina’s
Omslagbeeld: William Hogarth, The Idle ’Prentice Executed at Tyburn (1747) -- beeld van een kar met daarop de dominee met opgeheven vinger naast de ter dood veroordeelde in een carnavaleske parade naar de galg.
Oorspronkelijke titels: An Enquiry into the Origin of Honour, and the Usefulness of Christianity in War (1732); An Enquiry into the Causes of the Frequent Executions at Tyburn, and a Proposal for Some Regulations Concerning Felons in Prison, and the Good Effects to Be Expected from Them, to Which Is Added a Discourse on Transportation, and a Method to Render That Punishment More Effectual (1725); Letter to the Author of the British Journal (1725); Wishes to a Godson, with other Miscellany Poems (1712).
______________________________________________
Recensies:
André Hanou: Mandeville (1725, 1732), in Herkauwer, 01-06-2010
André Hanou: Leander aan Cloris, in Herkauwer, 02-06-2010.
GVB: B. MANDEVILLE, De oorsprong van de eer en het nut van christelijkheid bij oorlog, 07-07-2010
Prof. dr. Henk G. Schmidt (rechts op deze foto), rector magnificus van de Erasmus Universiteit Rotterdam en voorzitter van de Stichting Bernard Mandeville heeft het eerste exemplaar van Bernard Mandeville De oorsprong van de eer en het nut van christelijkheid bij oorlog (2010) ontvangen uit handen van Arne C. Jansen.
Door Henk Schmidt,
Rector Magnificus Erasmus Universiteit